VUGHT – Vught moet van het Rijk met een plan komen voor de opvang van asielzoekers. De gemeente vangt al jarenlang statushouders op en biedt sinds 2022 onderdak aan Oekraïners, maar daarmee is Vught er volgens het ministerie van Justitie en Veiligheid nog niet. Voor reguliere asielopvang voldoet de gemeente niet aan wat volgens de Spreidingswet van haar wordt gevraagd. Daarom staat Vught inmiddels onder actief toezicht van het ministerie.

Afgelopen woensdag zaten burgemeester Nijkerken-de Haan en wethouder Den Otter met het ministerie om tafel. Ze legden daar uit wat Vught nu al aan opvang en huisvesting doet. Het aantal opgevangen Oekraïners ligt sinds 2024 ruim boven wat van de gemeente wordt gevraagd en ook de taakstelling voor statushouders wordt gehaald. Afgelopen zomer werden op verzoek van de minister zelfs versneld statushouders gehuisvest.

Vught wees daarnaast op de bijzondere positie van de gemeente. Met onder meer de Extra Beveiligde Inrichting en verschillende voorzieningen die niet alleen voor de eigen inwoners bedoeld zijn, heeft Vught meer binnen de gemeentegrenzen dan alleen lokale voorzieningen. Het ministerie zegt die inzet te waarderen, maar voor de asielopvang verandert er niets: zolang Vught daarvoor niet voldoende plekken regelt, blijft de gemeente onder toezicht staan. Vught moet nu op papier zetten welke stappen het gaat nemen.

Dat betekent niet automatisch dat er ergens binnen Vught, Helvoirt of Cromvoirt een compleet nieuwe opvanglocatie moet komen. Gemeenten mogen ook samen afspraken maken en opvangtaken binnen de regio verdelen. Daarbij hoeft niet alleen naar asielzoekers gekeken te worden, maar ook naar de opvang van Oekraïners en de huisvesting van statushouders. Vught gaat daarover met andere gemeenten praten.

Er ligt ondertussen ook een mogelijkheid binnen de eigen gemeente op tafel. De nieuwe eigenaar van De Guldenberg in Helvoirt heeft aangeboden om daar meer mensen op te vangen. Helemaal nieuw zou opvang op die plek niet zijn. De gemeente huurt nu al een deel van De Guldenberg voor Oekraïners en heeft daar een vergunning voor maximaal 200 mensen. De huidige huurovereenkomst loopt tot eind oktober 2027.

De eigenaar ziet ook mogelijkheden voor asielzoekers, eventueel naast de Oekraïners die er al worden opgevangen. Veel meer dan een aanbod is het voorlopig niet. 

Eerst is de gemeenteraad aan zet. Het college wil daar de verschillende mogelijkheden op tafel leggen en horen hoe de raad ertegenaan kijkt. Zodra duidelijker wordt welke kant Vught op kan en wil, worden ook inwoners en andere betrokkenen erbij gehaald.

Helemaal onbekend met grootschalige opvang is De Guldenberg inmiddels niet meer. Sinds eind 2024 worden er Oekraïners opgevangen, voor die opvang is ruimte voor maximaal 200 mensen. Grote problemen hebben voor zover bekend niet gespeeld. Wel had de komst gevolgen voor het dorp: door de toename van het aantal kinderen waren in Helvoirt extra klaslokalen nodig op de lokale basisschool.

Hoe een eventuele opvang in Helvoirt uiteindelijk wordt ontvangen, valt nog niet te zeggen. In andere plaatsen leiden plannen voor asielopvang soms tot stevige discussies, terwijl opvanglocaties elders al jarenlang onderdeel van een gemeente zijn. In Vught is die discussie bovendien nog niet aan de orde: eerst moet duidelijk worden welke mogelijkheden de gemeente überhaupt heeft.