De woningbouw in Oost-Brabant dreigt opnieuw vertraging op te lopen door het overvolle elektriciteitsnet. Voor ongeveer 55.000 geplande woningen is momenteel geen capaciteit beschikbaar om ze op het stroomnet aan te sluiten. Het is nog niet duidelijk wanneer daar verandering in komt.

Dat blijkt uit nieuwe berekeningen van netbeheerder Enexis. De woningen kunnen mogelijk wel worden gebouwd, maar zonder aansluiting op het elektriciteitsnet kunnen bewoners er niet terecht. Vooral voor de snelgroeiende Brainportregio rond Eindhoven vormt dat een groot probleem. Daar zijn juist veel nieuwe woningen nodig om de economische groei bij te houden.

Tienduizenden woningen zonder aansluiting

Projectontwikkelaars konden tot 1 juli aanvragen indienen voor woningbouwprojecten die binnen drie jaar van start moeten gaan. In het hele werkgebied van Enexis werden op die manier ongeveer 140.000 nieuwe woningen aangemeld.

Voor 54.000 woningen heeft de netbeheerder nog ruimte kunnen vinden. Voor de overige 86.000 woningen is voorlopig geen capaciteit beschikbaar. Ongeveer 55.000 van deze geplande huizen staan in Oost-Brabant.

Naast deze woningbouwprojecten ontving Enexis nog circa 60.000 aanvragen voor nieuwe of zwaardere kleinverbruikaansluitingen. Het gaat daarbij bijvoorbeeld om bestaande woningen die een zwaardere aansluiting nodig hebben voor elektrisch koken, een warmtepomp of een laadpaal. Ter vergelijking: normaal sluit Enexis jaarlijks ongeveer 25.000 nieuwbouwwoningen aan.

Nieuwe regels zorgen voor langere wachtrij

Sinds 1 juli mogen netbeheerders geen aparte ruimte meer reserveren voor huishoudens en andere kleinverbruikers. De beschikbare capaciteit moet volgens nieuwe landelijke regels eerst worden toegewezen aan maatschappelijke en vitale voorzieningen.

Ziekenhuizen, brandweerkazernes en drinkwaterbedrijven krijgen daardoor voorrang. Ook projecten die de druk op het elektriciteitsnet kunnen verminderen, zoals grote batterijsystemen, worden eerder geholpen.

Nieuwe woningen en huishoudens die hun aansluiting willen verzwaren, belanden hierdoor verder naar achteren in de wachtrij. Zij houden nog wel voorrang op bedrijven die geen bijzondere maatschappelijke prioriteit hebben.

Woningen kunnen uiteindelijk wel worden aangesloten

Volgens Enexis betekent de huidige situatie niet dat de 55.000 woningen definitief zonder stroom blijven. De grote onzekerheid is vooral hoe lang het gaat duren voordat er voldoende capaciteit beschikbaar is.

Het elektriciteitsnet moet daarvoor op grote schaal worden uitgebreid. In woonwijken zijn nieuwe kabels en extra elektriciteitsstations nodig. Gemeenten moeten daarvoor onder meer ruimte beschikbaar stellen en vergunningen afgeven.

Daarnaast kunnen nieuwe woonwijken zo worden ontworpen dat ze minder elektriciteit verbruiken tijdens drukke momenten. Thuisbatterijen, energiezuinige woningen en het slim plannen van stroomgebruik kunnen helpen om de belasting van het net te beperken.

Bedrijven kunnen ruimte vrijmaken

Enexis kijkt ook naar grote bedrijven die hun energieverbruik naar andere momenten kunnen verplaatsen. Wanneer fabrieken of andere grote stroomverbruikers hun werkzaamheden buiten de piekuren uitvoeren, ontstaat er op drukke momenten meer ruimte voor woningen.

Met de Brabantse brouwerijen Bavaria en Dommelsch zijn eerder al afspraken gemaakt over flexibeler stroomgebruik. Zo kunnen bepaalde productieprocessen ’s nachts plaatsvinden in plaats van overdag.

Enexis hoopt vergelijkbare afspraken te maken met meer bedrijven in Oost-Brabant. Volgens de netbeheerder kan een groep van tien tot twintig grote ondernemingen al een belangrijk deel van het probleem oplossen. Tot die tijd blijft voor tienduizenden geplande woningen onzeker wanneer ze daadwerkelijk van elektriciteit kunnen worden voorzien.